Gogol’un zamansız ve evrensel mirası Müfettiş, haritanın bir ucunda, varlığı unutulmuş, kendi kaderine bırakılmış isimsiz bir taşra kentinde geçer. Kentin sıradan, küçük ve acınası yaşamlarına; insanlarına ve yozlaşmış yöneticilerin muktedir kılındığı düzenin karanlığına, iç bulandıran çirkinliklerine tanıklık ederiz.

Hikâye, bir müfettişin kenti ziyaret edeceği haberini veren bir mektupla ve kentte bir süredir bir yabancının bulunduğu söylentileriyle başlar. Sığ ve deyim yerindeyse ölü bu kentte panik, heyecan ve korku yaratan bu yabancı, özellikle kent yöneticileri için büyük bir tehdittir.

Yöneticiler, avcıya av olmamaya çalışacaklardır. Ne de olsa bu çöplük onların çöplüğüdür.